Over het algemeen wordt de diagnose ADHD gesteld aan de hand van een lijst van symptomen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen Aandachtsstoornissen, Hyperactiviteit en Impulsiviteit. De stoornis moet herkenbaar zijn voor het 7e levensjaar, tenminste 6 maanden duren en ernstig genoeg zijn om leerprestaties op school negatief te beïnvloeden. Onderstaande lijst is ontleend aan de DSM IV-classificatie van psychiatrische ziektebeelden.

Zes (of meer) van de volgende symptomen van aandachtstekort zijn gedurende tenminste zes maanden aanwezig geweest in een mate die onaangepast is en niet past bij het ontwikkelingsniveau.

Aandachtstekort

• slaagt er vaak niet in voldoende aandacht te geven aan details of maakt achteloos fouten in schoolwerk, werk of bij andere activiteiten
• heeft vaak moeite de aandacht bij taken of spel te houden
• lijkt vaak niet te luisteren als hij/zij direct aangesproken wordt
• volgt vaak aanwijzingen niet op en slaagt er vaak niet in schoolwerk, karweitjes af te maken of verplichtingen of het werk na te komen (niet het gevolg van oppositioneel gedrag of van het onvermogen om aanwijzingen te begrijpen)
• heeft vaak moeite met het organiseren van taken en activiteiten
• vermijdt vaak, heeft een afkeer van of is onwillig zich bezig te houden met taken die een langdurige geestelijke inspanning vereisen (zoals school- of huiswerk)
• raakt vaak dingen kwijt die nodig zijn voor taken of bezigheden (bijvoorbeeld speelgoed, huiswerk, potloden, boeken of gereedschap)
• wordt vaak gemakkelijk afgeleid door uitwendige prikkels
• is vaak vergeetachtig bij dagelijkse bezigheden

Zes (of meer) van de volgende symptomen van hyperactiviteit-impulsiviteit zijn gedurende tenminste zes maanden aanwezig geweest in een mate die onaangepast is en niet past bij het ontwikkelingsniveau.

Hyperactiviteit

• beweegt vaak onrustig met handen of voeten, of draait in zijn stoel
• staat vaak in de klas of in andere situaties waar verwacht wordt dat men op zijn plaats blijft zitten
• rent vaak rond of klimt overal op in situaties waarin dit ongepast is ( bij adolescenten of volwassenen kan dit beperkt zijn tot subjectieve gevoelens van rusteloosheid)
• kan moeilijk rustig spelen of zich bezighouden met ontspannende activiteiten
• is vaak “in de weer” of “draaft maar door”
• praat vaak aan een stuk door

• gooit het antwoord er vaak al uit voordat de vragen afgemaakt zijn
• heeft vaak moeite op zijn/haar beurt te wachten
• verstoort vaak bezigheden van anderen of dringt zich op (bijvoorbeeld mengt zich zomaar in gesprekken of spelletjes)

Een medische behandeling bestaat vaak uit de volgende componenten:
Gedragstherapie, speciaal onderwijs en begeleiding. Medicatie wordt vaak voorgeschreven als het kind schoolgaand is. Het meest effectieve medicijn is het stimulerende middel methylfenidaat (Ritalin of Ritaline). Ongeveer 80% van kinderen met de diagnose ADHD heeft baat bij deze medicatie.

De bijwerkingen van het medicijn verschillen per kind. Bijwerkingen kunnen zijn: vermindering eetlust, slapeloosheid, buikpijn, opwinding, hoofdpijn, droge mond, duizeligheid, depressie, snellere hartslag. Men is het er nog niet over eens of Ritalin/Ritaline de groei van het kind beïnvloedt.
Over gebruik op langere termijn is niets bekend. Wel is bekend dat niet zelden de medicatie wordt opgevoerd en dat naast de bestaande medicatie andere medicatie wordt voorgeschreven. Ook is bekend dat op langere termijn de problemen vaak weer terugkeren.
Een ander middel wat wordt ingezet is Concerta. Ook dit middel kent vele bijwerkingen.

Sinds kort wordt ook Strattera (atomoxetine) voorgeschreven:
Strattera (werkzame stof atomoxetine)is geschikt voor kinderen vanaf 6 jaar en adolescenten. Het is een niet-stimulerend middel en valt daarom niet onder de opiumwetgeving, dit in tegenstelling tot andere medicijnen voor de behandeling van ADHD. Onderzoek heeft aangetoond dat Strattera effectief is in het verlichten van de kernsymptomen van ADHD: impulsiviteit hyperactiviteit, en aandachtstekort.

Werking van Strattera:
Chemische stoffen die helpen om signalen tussen zenuwcellen door te geven heten neurotransmitters, b.v. de stof noradrenaline. De veronderstelling is, dat mensen met ADHD op bepaalde plaatsen in de hersenen een tekort aan noradrenaline hebben. Hierbij zou dan Strattera helpen de hoeveelheid noradrenaline tussen de zenuwcellen op peil te houden. Dit zou er vervolgens toe leiden dat het doorsturen van de signalen beter verloopt.

Bijwerkingen:
Aangegeven wordt, naast andere bijwerkingen, extra voorzichtige te zijn bij:
Suïcidaal gedrag:
Zelfmoordpogingen en zelfmoordgedachten zijn gemeld.
Vijandigheid en emotionele labiliteit:
Agressie, oppositioneel gedrag, woede en emotionele labiliteit zijn vaker waargenomen.
Allergische reacties:
Allergische reacties zoals huiduitslag, oedeem en urticaria (galbulten) zijn gemeld.
Cardiovasculair en cerebrovasculair:
Voorzichtig gebruiken bij patiënten met hoge en lage bloeddruk, versnelde hartwerking (tachycardie), of vaatziekten van hart (cardiovasculair) of hersenen (cerebrovasculair).
Geelzucht:
Atomoxetine dient te worden gestaakt bij icterus (geelzucht) of bij laboratoriumuitslagen die duiden op leverbeschadiging. Zeer zelden is leverbeschadiging gemeld.
Groei:
Tijdens de behandeling moet de groei en de ontwikkeling worden gecontroleerd.

Wanneer de diagnose ADHD wordt gesteld, dan is het een misvatting te veronderstellen dat er met een kind iets mis is.

De vraag is: waarom bestempelen we ongewenst gedrag als ‘nieuwe ziekte’ (ADHD) en welke rol spelen ouders/opvoeders hierin? Hierin gaan we ervan uit dat ouders en omgeving dit gedrag als “ongewenst en niet normaal” beschouwen.
Je zou dus kunnen zeggen dat er een concept bestaat waarbinnen een kind moet functioneren. Wanneer dit niet goed gaat is het de vraag of het concept wellicht te “nauw”genomen is dan wel of het kind inderdaad te expressief is. Het blijft dan ook de vraag of het kind “het probleem” is of dat het concept “het probleem” is.

Van nature is het kind onbevangen, nieuwsgierig, avontuurlijk, spontaan, beweeglijk enz. Een kind zoekt (onbewust) naar mogelijkheden om aan deze behoeften van zelfontwikkeling te voldoen. Natuurlijk is het ene kind niet het andere en is dit proces individueel verschillend.

Al vroeg wordt een kind geconfronteerd met beperkingen en met … ja toch wel gemakzucht van ouders e/o opvoeders. Willen we van de genoemde primaire behoeften uitgaan, dan geldt voor ieder kind, wel of niet gediagnosticeerd met ADHD, dat het een omgeving nodig heeft waar het ook het onbevangen kind kan zijn.

In onze visie zijn bijvoorbeeld t.v. en p.c. destructief voor kinderen (en volwassenen !?!!). Afgezien van de vaak negatieve programma’s en (agressieve) spelletjes, geven beeldschermen straling af, wat een negatieve invloed heeft op het menselijk organisme.
Onze voeding is ronduit slecht. Dit wordt mede veroorzaakt door allerlei toevoegingen en manipulaties door de producenten. Helaas bij de consument onbekend en vaak onvermeld.
Toegevoegde stoffen hebben zeker invloed op de individuele persoon, ongeacht of we dit nu bestempelen als ADHD.

Zoals hierboven al is aangegeven, is onze voeding voor verbetering vatbaar. Vooral de toegevoegde stoffen spelen hierin een negatieve rol. Hierbij te denken aan geur, kleur en smaakstoffen, anti oxydanten, gebrek aan vitamines, maar ook de ombuiging van producten, zoals b.v. light producten, halfvolle producten, cafeïnevrije koffie, enz. Ook de verzadigde vetten spelen een negatieve rol. Daarnaast is de algemene conditie van voeding verslechterd door allerlei vormen van vervuiling.

Dit alles heeft consequenties voor individueel gedrag en algemeen welbevinden. Met dit laatste bedoelen we dat er allerlei vage klachten ontstaan. Wanneer deze vage klachten worden genegeerd zal dit er toe leiden dat er lichamelijke en/of psychische klachten ontstaan.

Het is dus belangrijk bewust om te gaan met de voeding, welke wij tot ons nemen.

Onderzoek heeft aangetoond dat Omega 3 een zeer positieve invloed heeft op talloze aspecten van de hersenwerking. Er ontstaat een activiteit op de chemische en elektrische signaaloverdracht. Dit levert een gunstige bijdrage aan de regulering van het afweersysteem, het hormonale evenwicht en de bloedsomloop.
Praktisch gezien heeft recent onderzoek aangetoond dat het gebruik van Omega 3 er toe heeft geleid dat aandacht, concentratievermogen, het gedrag van kinderen (gediagnosticeerd met o.a. A.D.H.D. en Dyslexie) na 3 maanden significant verbeterde.

Ons geestelijke welbevinden is uitermate belangrijk. Wanneer iemand wordt omringd door allerlei negativiteit, vanuit zichzelf of van buitenaf, heeft dit invloed op het algemeen welbevinden en kan van hieruit leiden tot bovengenoemde klachten. Bij negativiteit valt o.a., te denken aan, ruzies, nare gedachten, beperkende gedachtepatronen, negatieve sociale omstandigheden, allerlei vormen van straling, enz.
Het is belangrijk om òòk hier (therapeutisch) iets mee te doen.

In onze visie moet een kind de gelegenheid geboden worden om naar zijn natuurlijke behoeften te handelen in een voor het kind veilige en vertrouwde omgeving.
Hierbij geven we onder meer de volgende zaken ter overdenking:

• Hoe bewust wordt er omgegaan met voeding, t.v. en computers ?
• In welke mate is er rust binnen het gezin (denk b.v. aan volle agenda’s van de volwassene maar zeker ook van het kind zelf) ?
• In hoeverre heeft het individuele kind mogelijkheden om in zijn natuurlijke behoeften te voorzien ?
• Hoe zijn of worden de grenzen bepaald waarbinnen een kind zich beweegt ?
• Hoe ervaart en verwerkt het kind traumatische ervaringen, hierbij zeker ook te denken aan in onze ogen “kleine” trauma’s, zoals geboorte van broertje of zusje, verhuizing (ook verhuizing van slaapkamer), nieuwe situaties, enz.?
• In hoeverre begrijpen wij de beleving van het kind en in hoeverre gaat het dan om onbegrepen gedrag ?

Nooit mogen we vergeten dat het kind ER MAG ZIJN, met al zijn kwaliteiten en vooral zijn onvolkomenheden, of wat wij daarvoor door laten gaan.

Natuurlijk kunnen problemen zich opstapelen en kan een kind gedrag vertonen dat voor ouders/opvoeders moeilijk of niet hanteerbaar is. Een diagnose hierin is uiteraard belangrijk. Dát wat als gedragsstoornis wordt aangemerkt, kan incidenteel veroorzaakt worden door b.v. een fysieke aandoening. Echter, met of zonder fysieke aandoening, therapie is zinvol.

Wij hebben een therapie ontwikkeld, gebaseerd op bestaande methodes, met veelbelovende resultaten. Het grote voordeel is dat er in principe gèèn medicatie aan te pas komt en dat het ook niet gaat om een ellenlange (gespreks) therapie. (Wel schrijven we gewoonlijk het hier boven aangehaalde Omega 3 voor, dit is geen medicijn maar een aanvulling op een tekort in onze voeding).
Het kind wil iets laten zien en dit uit zich door meestal onbegrepen gedrag. De kern van de therapie is om hier binnen het gezin iets mee te doen. Wij vinden het belangrijk dat het kind gezien wordt in relatie tot omgevingsfactoren zoals het gezin.
De therapie wordt dan ook niet tot het kind beperkt.

Inhoudelijk betekent dit dat de ouder(s)/verzorger(s) individueel of in een groep deelnemen aan De KUNST van Vergeven. Dit is een methode waarbij opgebouwde emoties, frustraties, boosheid, verdriet, enz. enz. vrij komen. Het blijkt dat deze “ballast” in relaties, in dit geval specifiek in relatie tot het kind, een grote rol speelt. Doordat al deze “ballast” losgelaten wordt – en dat is heel letterlijk – is men in staat onbevangen met de situatie om te gaan, men reageert meer vanuit het HART in plaats van uit vanuit PROJECTIE. Hierdoor komt er een totaal andere energie binnen het gezin en vinden er positieve veranderingen plaats.

De KUNST van Vergeven wordt als individuele therapie, naast de ouder(s)/verzorger(s), op het kind toegepast om uiting te geven - en los te laten – wat hem of haar dwars zit. Uiteraard is de methode aangepast op het individuele kind. Dit gebeurt spelenderwijs.

Onze ervaring tot nu toe is dat, na 1 keer deelgenomen te hebben aan De KUNST van Vergeven, er blijvende/groeiende verbeteringen zijn, zowel binnen het gezin als in relatie tot anderen. Men gaat “warmer” met elkaar om, respectvoller, meer begrip voor elkaar, enz. Uiteraard blijven we het gezin een poosje “volgen” en adviseren. Af en toe komt het voor dat er nog 1 of enkele therapeutische sessies nodig zijn.

Zoals gezegd maken we gebruik van bestaande methodes, zoals o.a.: creatieve therapie (b.v. muziek, dans, tekenen), hypnotherapie, visualisaties, (emotioneel) lichaamswerk, gezinstherapie, Bach therapie, emotiewerk voor kinderen, natuurgeneeskundige benadering.
Deze methodes hebben we zo samengesteld dat alle, op dat moment actuele, emotie lagen worden ervaren. Voordeel hiervan is dat alleen gevoeld hoeft te worden wat er in het lichaam gebeurt en van daaruit voelen wat het doet en welke emotie(s) eronder zit(ten). Deze emoties bepalen een groot deel van het handelen en het algehele welbevinden, zowel geestelijk als lichamelijk. Het verhaal (gebeurtenis(sen) is (zijn) belangrijk, maar wat het met je doet en welke consequenties het heeft, is vele malen belangrijker, en dat is nu juist waar het in deze methode om gaat !

Het is ons gebleken dat met deze methode er significante verbeteringen plaatsvinden, met als gevolg dat naast de hierboven genoemde verbeteringen, ook de individuele ontwikkeling en de leerprestaties van het kind verbeteren.

Deze publicatie werd ook opgenomen in het kwartaalblad Lotus, zomer 2006, nr. 36.